Скачать бесплатно шаблоны для Wordpress.
Новые шаблоны DLE 10 на dlepro.ru
جستاری درمفاهيم نقوش سوزن دوزی ترکمانان گنبد کاووس
Здесь новыешаблоны Joomla
креативные Joomla шаблоны.
Здесь новые шаблоны для dle

کوچ نشينان از بزرگ ترين پاسداران سنت و هنرهاي سنتي اند. زباني را که آنان براي گفتن انديشه و آرزوهايشان از راه هنر برگزيده اند مي توان زبان طبيعت ناميد. کوچ نشينان به سبب تماس همیشگی با عناصر طبيعي همه ی نقش های خود را از آن وام گرفته و چنان اجزاي طبيعت را انتزاعي کرده اند که مناسب هر کارکردي باشد. بايد اشاره کرد که هنر برگزيده ی اين گروه، هنري است که بيشتر جنبه ی کاربردي دارد تا زيبايي.

هنرمند عشاير با نگاهي هوشمندانه عناصر طبيعي را برمي گزيند و آن ها را همگام با ذوق خود در دستانش شکل مي دهد، اما نگاه دوگانه ی ترس و گرایش به طبيعت را نيز هرگز از ياد نبرده است. از همين روست که در هنرهاي سنتي يافتن رد پاي آرزو ها و باورهای تبار را ممکن مي کند.
تبارهای ترکمن کوچ نشيناني هستند که امروزه در شمال شرق ايران سکني گزيده اند. ايشان محصولات هنري گوناگونی همچون قالي، نمد، زيورآلات و سوزن دوزي را توليد مي کنند. در زمینه ی قالي ترکمن، پژوهش هاي فراوانی انجام شده و در همين راستا ندر باب قش ها و رنگ هاي قالي ترکمن نيز مطالعه شده است، اما درباره ی سوزن دوزي پژوهشي جداگانه انجام نشده است. از پژوهش هاي هم پیوند با فرش ترکمن مي توان به کتاب نياز جان و فرش ترکمن نوشته ی ذبيح االله بداغي و دو کتاب تک مضموني هاي فرش و نقش هاي قالي ترکمن و اقوام های همسايه نوشته ی علي حصوري اشاره کرد.
پژوهش پیش رو به روش توصيفي ـ تحليلي انجام شده و بخش بزرگ گردآوري داده ها به شيوه ی ميداني صورت گرفته است. صد قطعه پوشاک از شلوار زنانه، پيراهن زنانه، پيراهن بچه گانه، آنق (کلاه حلقه اي شکل زنان ترکمن که نشانه ی تاهل است)، کلاه مردانه (عرقچين) را از نگاه شکل نقش های، رنگ هاي کاربردي و شیوه ی چيدمان بررسي نموده و در پایان به تجزيه و تحليل و پردازش نتايج پرداخته شد. روش تجزيه و تحليل داده ها کيفي است و بر مبناي ديده ها، شنيده ها، مکتوبات بسيار اندک و همچنين با مقايسه اي با نقش های فرش و نمد ترکمن انجام شده است. در پایان قش های، در چهار گروه جانوران، عناصر طبيعت و محيط پيرامون، باورهای و باورها، ابزار کار و ادوات جنگي گروه بندي شدند. اين پژوهش در پي پاسخ به سه پرسش است:
۱- آيا اين نقش های مفاهيمویژه ایرا دربردارند؟
۲- ریشه ی شکل گيري نقش های سوزن دوزي ترکمن چيست؟
۳- آيا مي توان موجود افسانه ای ترکمانان را در ميان اين نقش های يافت؟

هدف از انجام اين پژوهش شناخت کامل نقش های سوزن دوزي ترکمانان است؛ همچنين تلاش مي شود مفاهيم احتمالي نقش های و منابع الهام گيري برای شکل دهي به نقش های را بيابد. مطالعه ی نقش های و ساختارهاي هنري تبارهای ايراني با توجه به گستردگی و گوناگونی که دارند کاري بس دشوار است و البته در راستاي نگهداری شناسنامه ی فرهنگي که مهم تدین عامل دوام و پایداری يک ملت است، ضروري مي نمايد.

کوچ عشاير ترکمن به ايران
ترکمن ها که در گذشته از عشاير ايران بودند، قبيله هايي ترک هستند که هم اکنون در شمال ايران، شمال افغانستان و شرق درياي کاسپین در جمهوري هاي ترکمنستان و ازبکستان زندگي مي کنند. تبار ترکمن که به دليل زندگی روستایی و کوچندگي و همچنین به دليل پرورش گله هاي اسب تا مدتي پیرو زندگی خود بوده و از مکاني به مکان ديگر درحال حرکت بودند، سرانجام در مناطق ترکمنستان و ترکمن صحرا سکني گزيدند و اين به پایداری هرچه بهترشان انچامید. دراين بين، دولت هاي ايران و روسيه تلاش هاي فراوانی کردند تا آن ها را به پیروی خود درآورند. در کنار اين درگيري ها، ايشان به آرامی در پایان سده ی دهم ميلادي اسلام را پذيرفتند. با مسلمان شدن ترکمن ها دگرگونی های شگرفي در بين آن ها رخ داد، به شکلي که برخي از سنت ها و نهادهاي گذشته ی آنان سست و جاي آن را قوانين و باورهای تازه (اسلامي) گرفت. از ميان تبار های ترکمن چند تبار بزرگ در ايران ساکن اند:
۱- يموت ها که خود به دو شاخه ی بزرگ آتاباي و جعفرباي دسته بندی مي شوند.
۲.- گوکلان ها.
۳.- نخورلي ها.
۴.- تکِه ها، که بيشتر آنان در ترکمنستان زندگي مي کنند.

هنرهاي سنتي ترکمن ها گرايش هاي گوناگونی دارد که از ميان آن ها بافته هايي چون قالي، پلاس، نمد، حصير و پارچه هاي ابريشمي، همچنين فلزکاري و زيورآلات ايشان بيشتر رخ مي نمايند. هر تبار نيز نقشمايه اي يا زيوري يا پوششي ویژه به خود دارد که آن ها را از ساير تبار های متمايز مي سازد. ترکمن هاي شهرستان گنبدکاووس بیشتر از يموت ها و تکه ها هستند.

تاريخ تبار ترکمن از نگاه باورهای ديني و مذهبي به دو دوره دسته بندی مي شود:
۱- پيش از اسلام: ترکمن ها چون ساير گروه هاي آسياي ميانه پيرو آيين شمنيسم بودند.
۲- دوره ی اسلامي: ترکمن ها در پایان سده ی دهم و آغاز سده ی يازدهم ميلادي به آرامی به دين اسلام گرويدند. ترکمن هاي سلجوقي نخستين گروه از ترکمن ها بودند که مسلمان شدند. امروزه نه تنها ترکمن هاي ايران بلکه همه ی ترکمن هاي ساکن در آسياي مرکزي مسلمانان اهل سنت هستند.

پوشاک ترکمن
اگرچه پوشاک ترکمن ها با پوشاک سنتي تبارهای ديگر آسياي ميانه همچون قزاق ها، تاجيک ها و اُزبک ها همسانی هايي دارد، ویژگی های خود را نیز نگاه داشته است. استفاده از لباس هاي اصيل ترکمني مانند ساير بخش هاي ايران بسيار اندک و بيشتر در مواردي مانند جشن هاي عروسي خلاصه مي شود تا بدين ترتيب نمايشي از اصالت و شکوه تباري و قبيله اي باشد. پوشش امروزي زنان و مردان را لباس هايي همگام با با مد روز تشکيل مي دهد که هم از نگاه قيمت، سرعت در تهيه و آماده سازي لباس و هم از نگاه آزادي عمل براي انجام امور روزانه با ارزش و راحت باشد. اما استفاد از پيراهن هاي بلند، چارقد - روسري هاي بزرگ از جنس پشم با ضخامت هاي گوناگون متناسب فصول گوناگون - و آنِق نيز بسيار باب است.

پوشاک سنتي و سربند زنان تبار های گوناگون ترکمن
تبارهای گوناگون ترکمن پوشش و سنن ویژه ی خود را دارند، با اين حال بخش مشترک لباس سنتي زنان ترکمن در همه ی تبار های پيراهن، قبا، شلوار و چارقد است.
کوينک (پيراهن): پيراهني چهارفصل است که شکلي بسيار ساده دارد و با يقه ی گرد و چاکي مشخص مي شود.
دون (قبا): قباي زنان ترکمن در هر سن و سالي روپوش آستين دار جلوباز و گشادي است که پشتي يک تخته دارد و روي پيراهن پوشيده مي شود.

NEGAREH-Jostaari Dar...-4A
طرح پیرهن (سمت راست) و قبای (سمت چپ) بانوان ترکمن

دون هاي عروسي، موسوم به «قرمزي دون» تنها از پارچه هاي سرخ رنگ که در خانه بافته مي شود تهيه مي شود. جنس پارچه اين لباس به درآمد افراد بستگي دارد.
بالاق (شلوار): زنان و دختران ترکمن در گذشته در زير پيراهن شلوارهاي ليفه اي زيبايي مي پوشيدند که ميان ساق گشادی داشت و در روی ساق جمع و تنگ مي شد و در لبه ی پايين به پهنای سه تا ده سانتي متر سوزن دوزي مي شد. اين شلوار از تکه پارچه هاي رنگي با اجناس گوناگون دوخته مي شد که بخش بالايي آن را از پارچه هاي محکم و بدون طرح گزینش می شد و بخش پاييني شلوار را تا زانو که از زير پيراهن نمايان مي شد بیشتر از پارچه هاي خط دار قرمز و آبي رنگ ابريشمي مي دوختند.

NEGAREH-Jostaari Dar...-4B
طرح شلوار بانوان ترکمن

اگرچه بیشتر لباس هاي ترکمن ها آرام آرام جايگاه خود را در ميان ايشان از دست داده است اما بالاق اکنون نيز با همان اصالت گذشته جايگاهش را در فرهنگ و پوشش سنتي و اصيل زن ترکمن نگاه داشته است، با اين تفاوت که سوزن دوزي پايين شلوارها بسيار باريک و نزدیک به يک سانتي متر شده است. زيرا برخلاف پيراهن که سوزن دوزي يقه و سرآستين در آن الزامي نيست، شلوار زنانه بدون سوزن دوزي مفهومي ندارد.

NEGAREH-Jostaari Dar...-4C
نمونه هایی از نقش های سوزن دوزی بر دم پای شلوار بانوان ترکمن

پوشش سر بانوان در همه ی جوامع برگرفته از عوامل فرهنگي، مذهبي و جغرافيايي است. در گذشته زنان و دختران ترکمن از کلاه های گوناگون براي پوشش استفاده مي کردند که امروزه در بين ترکمانان ساکن گنبدکاووس تنها آنق (کلاه حلقه اي شکل که ویژه ی زنان است) رواج دارد و روي آن روسري بزرگي به نام «چارقد» مي اندازند. دختران نيز از روسري هاي مدِ روز استفاده مي کنند.
کماکان ويژگي هاي شاخص و متمايز خود را نيز دارد)، به جا مانده است و 

پوشاک مردان ترکمن
مردان ترکمن در شهر گنبدکاووس امروزه از پوشش هاي رسمي استفاده مي کنند، اما در گذشته استفاده از پيراهن ها و کت هاي رودوزي شده باب بوده است.

NEGAREH-Jostaari Dar...-5
پیراهن مردان ترکمن که در دور یقه ی آن رودوزی شده است

سوزن دوزي ترکمن
سوزن دوزی که به آن سياه دوزي نيز گفته مي شود، در بين ترکمن ها به «کِشته» معروف بوده و در گذشته کاربردهاي فراواني داشته است. در جامعه ی سنتي ترکمن براي آذین لباس مردان، زنان و کودکان و همچنين پرده ها نيز از سوزن دوزي استفاده مي شد؛ ولي امروزه سوزن دوزيبیشتر در لباس زنان استفاده مي شود. و کمتر طرح هاي نوآورانه ی نویني در سوزن دوزي ديده مي شود که هنوز همه گیر نشده است. درباره ی تاريخ سوزن دوزي ترکمن اطلاع دقيقي در دست نيست و برخلاف قالي که کاوش هاي پازيريک درباره ی آن اطلاعات ارزشمندي را فراهم آورده، زواياي تاريخي اين هنر پنهان مانده است. اما ترکمانان از گذشته با تهيه ی ابريشم که ماده اصلي سوزن دوزي است آشنايي داشته اند و دختران و زنان ترکمن لباس هاي خود را با نخ هاي ابريشمين که با رنگ هاي طبيعي محيط رنگرزي مي شد سوزن دوزي مي کردند. اين موضوع با دقت در ادبيات شفاهي و نغمه هاي زنان ترکمن آشکار مي شود. ترکمن ها براي پوشاک خود و آذین آن از پارچه ها و نخ هاي با رنگ هاي گرم استفاده مي کنند. گستره ی رنگ هاي سرخ بسيار پسند ايشان است. از نگاه روان شناسي، کاربرد و گزینش رنگ ها به روان افراد بستگي داشته و همچنين هر رنگ پیآمدی ویژه را بر بيينده ی اعمال مي کند. رنگ هايً گرم که در چرخه ی رنگ کم و بیش نيمه ی بالا را به خود اختصاص داده است دربرگیرنده ی رنگ هاي قرمز، قرمز نارنجي، نارنجي و قرمزبنفش (زرشکي) است که هرکدام از آن ها خود گستره ی گسترده اي دارد. رنگ قرمز نمادی از خون غالب و شعله هاي آتش است. اين رنگ يک محرک «آتش درون» است که گرماي نیاز براي زندگی است. همچنین رنگ قر مز از نگاه نمادین مانند خوني است که هنگام پيروزي ريخته مي شود و آتش را در روح آدمي شعله ور مي سازد. رنگ قرمز اعصاب و خون را تحريک و با اثرات زیان بار سرما مبارزه مي کند. همچنین برای رودوزي پوشاک خود نيز بيشتر از رنگ هاي قرمز, زرشکي، سورمه اي، سپید و مشکي استفاده مي کنند.
امروزه با توجه به صرف زمان و هزينه ی بالا برای توليد يا خريد صنايع دستي، کاربرد و توليد سوزن دوزي نيز کم شده است. در گذشته از اين گونه رودوزي براي آذین پرده، جلد قرآن، بقچه و پوشاک زنان و مردان استفاده مي شد، اما امروزه سوزن دوزي سنتي در پوشاک زنانه بيشتر دیده می شود. اندازه ی سوزن دوزي که بيشتر براي آذین لبه ی شلوار زنانه و گاه دور یقه ی پیراهن کاربرد دارد، نسبت به گونه ی نقش و طرح به کار رفته متفاوت است؛ پهنای آن بین ۲ تا ۸ سانتی متر است و همان میزان که اندازه و نقوش سوزن دوزی شده بیشتر می شود، ارزش پولی و معنوی آن افزایش می یابد.
خوشبختانه زنان ترکمن هم به شلوار ها و آنق هاي سوزن دوزي شده علاقه مندند و يکي از نخستین بخش هاي جهيزيه ی دختران همين شلوارهاي سوزن دوزي شده است.

NEGAREH-Jostaari Dar...-6A
اندازه ی سوزن دوزي بسته به کاربرد، گونه ی نقش و ارزش مادي آن گوناگون است

NEGAREH-Jostaari Dar...-6B
نقش تيرانا بورون بر لبه ی شلوار و طراحي آن

گروه بندي نقش های سوزن دوزي ترکمن
زبان هنر بیشتر نشانه ها را به جاي اشکال حقيقي مي نشاند و چون بیشتر شمار نشانه ها از شمار اشيا و شکل هاي طبيعي کمتر است، هنر ناگزير مي کوشد تا به الگوسازي و قراردادسازي بپردازد. به دلیل کمی نشانه هاي قراردادي نسبت به جهان راستین، خودانگيخته ترين و رو راست ترين هنر براي القاي هر انديشه و احساس و تاثيرگذاري از نشانه ای ویژه استفاده نمي کند، بلکه از گونه ای «واژه نامه» متناسب با طبيعت هر هنر بهره مي گيرد که در آن بیشتر يک اصطلاح، نماد، نشانه، تصوير يا عنصر یکتا، براي چندين مفهوم گوناگون به کار برده مي شود. هر دوره ی تاريخي، هر نسل و کم و بیش هر هنرمند، واژه نامه هاي ویژه خود را دارد که براي نماياندن مقصود از نماد و نشانه و روش و وسيله ی نمايش ویژه آن بهره مي گيرد. 
همان گونه که گفته شد، نقش های سوزن دوزي ترکمن بر اساس شکل و عناصري که از آن الهام گرفته شده است، به ۴ دسته ی جانوران، عناصر طبيعت و محيط پيرامون، باورهای و باور ها، ابزار کار و ادوات جنگي، بخش بندی می شوند؛ در آفرینش اين نقش ها باورهای شمنيسم و توتميسم، که مذاهب کهن ترکمانان بوده جایگاه به سزا داشته است.
جانوران: ترکمانان براي زندگی و بهره گيري از جانوران به اهلي کردن برخی از آنان همچون شتر، اسب، سگ. قوچ و اردک نيز پرداختند که توان اهلي شدن ندارند و به سبب توان، هيبت، تامين نياز هاي زندگی و برخي باورهای تباري، جنبه ی تقدس به خود گرفته اند. برخي از نقش های جانوران و حشرات موذي نيز در بافته ها و لباس محلي آنان برای مهار یا دور کردن شر آن ها در محيط زندگي يا فضاي آلاچيق به کار رفته است.
تيرانا بورون: تيرانا واژه ی ترکمني ماهي اوزون برون، ماهي خاوياري درياي کاسپین است. اين نماد برگرفته از شکل اين ماهي است. طرح تيرانا برون روي کلاه و شلوار اجرا مي شود.
قوچوق (قوچاق): اين واژه به معني «شاخ قوچ» است. کاربرد اين نقش با توتميسم در پیوند است. تبارهای کهن مي پنداشتند که نياکان آن ها به يک جانور يا گياه باز می گردند که مقدس و پاسدار قبيله و زندگی بخش است و امروزه آن را توتم مي خوانند. 
اونقون پرستي (توتميزم) در تبارهای تركمن تا سده های هفتم و هشتم هجري پا برجا ماند. اشكال اونقون ها را در نقش و نگارهاي نمد، گليم، قالي و حتي سوزن دوزي ها و زيورآلات مي توان دید. شكل اين نقش به دلیل واسطه اي است كه شکلی پیوند روانی با نسل هاي گذشته برقرار مي کند. با گذر زمان توتم ها به افسانه های جوامع بدل شدند. بين تبار های تركمن و در بخش گسترده ای از آسياي مركزي قوچ نشانه ی توان و نيرو و عقاب شكاري به نام «قره قوش» نشانه ی توان و سرعت است.

NEGAREH-Jostaari Dar...-7
نقش های گوناگون قوچوق (بر لبه ی شلوار و آنق زنان ترکمن) و طراحی آن ها

موي عنکبوت: يکي از دلایل آفرينش اين نقش مي تواند توجه و نگاه ريزبينانه زنان هنرمند عشاير به ریزه کاری و در کنار ان حضور هميشگي اين حشره در ميان اسباب و اثاثه ايل، چه در حال حرکت و چه هنگام ایست باشد.

NEGAREH-Jostaari Dar...-8A
موی نقش بر لبه ی شلوار و طراحی آن

باورها: ترکمانان نيز همچون ساير تبارهای ايراني آداب و رسوم و باورهای ویژه خود را دارند که آن را از گذشتگان به ارث برده و در راه نگهداری آن بسيار تلاش مي کنند.
دورت گوز: به معني چهارچشم است و براي چشم نظر به کار مي رود. يکي از باب ترين اشيا براي چشم نظر شاخ قوچ و گاو است. اما برخي از اين لوازم توان حمل و همراهي هميشگي با صاحبان خود را ندارد. بنابراين، نقش هایی روي پوشاک به کار مي رود که هميشه به همراه فرد است و به صورت سوزن دوزي زينت بخش پوشاک شده است.

NEGAREH-Jostaari Dar...-8B
نقش دورت گوز بر لبه شلوار و طراحي آن

بورمه چگين: در زبان ترکمني بورمه به معناي بستن و چگين به معناي بازو است. زنان سالخورده ی ترکمن بر این باورند هنگامی که فردي دچار سستی يا غش مي شود بايد بازوي او را با دستمال محکم بست تا خون به سمت بالاي بدن جريان يابد. طرح «بورمه چگين» روي انتهاي پاچه ی شلوار زنانه و کلاه زنانه دوخته مي شود.

NEGAREH-Jostaari Dar-8C
دو شکل گوناگون از بورمه چگين بر لبه شلوار و طراحي آن ها

ترکيب بندي نقش ها به گونه اي است که هر نقش در يک خط تکرار مي شود، و اين خط ها يادآور سطر های دست نوشته است. مشابه اين ترکيب بندي را در قالي محرمات مي توان يافت که نشانگر سطر های کتاب دعاست. شايد اين نقش های با حالتي دعاگونه برای محافظ جان و مال صاحبان خود بوده است.
ابزارکار و ادوات جنگي: شکل اصلي زيورها بیشتر برگرفته از ادوات جنگي چون سپر، کلاه خود، تير و کمان، زره،شمشير است که مي توان برای نمونه گل يقه را شبيه سپر و قبه را شبيه کلاه خود دانست، چرا که بیشتر زنان در جنگ ها حضور داشته يا در انتظار بازگشت همسرشان از ميادين جنگ بوده اند.
عالِم: اين نقش از قالي ترکمن الهام گرفته شده است. نقش هاي عالِم در قالي، بر پایه ی تبار های ترکمن دگرگون می شوند و دیده مي شود که در هر مورد نقش ویژه ای استفاده مي شود. اين نقش های از طرح هاي پيچيده ی گياهي و هندسي و درختي گرفته تا نقش های ساده هندسي گوناگونند؛ «گِرمچ» يا «گِرمج» از طرح هاي بنام عالم است که نياز محمد نيازي، استاد بافنده ی فرش ترکمن، آن را چنين تفسيرمي کند: گرمج، وسيله اي است که پیرامون جاي چارپايان کشيده مي شود.
درباره ی نقش عالم در قالي نيز برخي مي گويند نقش دنده هاي قفسه ی سينه است. بافنده ی ترکمن با نقش کردن اين شکل بر حاشيه ی اثر اعلام مي دارد که او براي بافت اين زيرانداز زيبا از جان مايه گذاشته است.
اوي: در طراحي اوي نقش از شکل قبه الهام گرفته شده است. قبه زيوري شبيه به کلاه خود است. اين باور هست که برخي از زنان ترکمن (چون ترکان خاتون) در جنگ ها شرکت داشته اند و برخي نيز در انتظار بازگشت مردان خانواده از جنگ بوده يا به ياد کشته شدگان اين زيور را برسر مي نهادند که نماد و يادآور جنگ است. اين طرح در قالي و سوزن دوزي نيز نمود پيدا کرده است. نياز محمد نيازي طرح قبه را برگرفته از آلاچيق (اوي) مي داند و دلیل آن تقدس اوي در نزد ترکمنان است، چرا که هميشه با آنان بوده و بدين سبب آن را در سر خود جاي مي دهند.

NEGAREH-Jostaari Dar...-9A
دو نقش گوناگون از عالم نقش بر حاشيه قالي

NEGAREH-Jostaari Dar...-9B
عالم نقش بر حاشيه شلوار و طراحي آن

NEGAREH-Jostaari Dar...-9C
اوي نقش بر لبه شلوار و طراحي آن

 NEGAREH-Jostaari Dar...-9D
نمايي از «اوي»، آلاچيق ترکمني

NEGAREH-Jostaari Dar...-1
شکلي از قبه که روي سر قرار مي گيرد

NEGAREH-Jostaari Dar...-9E
باغ نقش بر لبه شلوار و طراحي آن

NEGAREH-Jostaari Dar...-9F
يافرق نقش بر لبه شلوار و طراحي آن

عناصر طبيعت ومحيط پيرامون: ترکمن هاي صحرانشين هرچه را در طبيعت و محيط پيرامون مي ديدند در ذهن نوآور خود به صورت ساده در چهارچوب طرح درآورده و آن را در آثاري چون قالي و گليم، زيورآلات، سوزن دوزي و حتي در آذین اسب و ساير وسايل زندگي نقش مي زدند.
باغ: اين طرح در مناطقي که کشاورزي در آن رواج داشت بيشتر بوده است و شکل ساده شده ی درخت را نشان مي دهد. اين نقش همچون نقش هایی است که به احتمال فراوان پيشينه ی کهني نداشته و نو است، زيرا زندگي يکجانشيني و پرورش و نگهداری از درختان ايده آفرینش اين نقش را پدید آورده است.
يافرق: همه ی اجزاي طبيعت در دست آدمي به صورت انتزاعي درآمده و آذین بخش مصنوعات او شده است. يافرق به معني «برگ» است.

نتيجه
نقش های سوزن دوزي ترکمن را مي توان بر پایه ی شکل ظاهر و عناصري که از آن الهام گرفته شده است در گروه هاي گوناگوني دسته بندي کرد: جانوران، عناصر طبيعت و محيط پيرامون، باورهای و باورها، ابزار کار و ادوات جنگي. برخي نقش های بر مبناي باورهای و باورهاي تباري شکل گرفته است و بخشي نيز برداشتي انتزاعي از موجودات و اشياي پيرامون است. قوچ موجود افسانه ای که نمادي از توان است، تنها نقشي است که جنبه ی افسانه ای دارد و شکل هاي گوناگون از آن شکل گرفته است.
رنگ هاي به کار رفته در پوشاک و سوزن دوزي ترکمانان به شکل گسترده رنگ هاي گرم و بيشتر گستره ی رنگ قرمز است. رنگ قرمز رنگ رشادت، دلاوري و مردانگي است و کاربرد آن در ميان ترکمانان گونه ای سنت است. نقش های سوزن دوزي بیشتر دربرگیرنده ی تکرار نقشي ویژه است و تکرار يک نقش در راستاي خطي يادآور صفحات دعاست. يعني مي توان به نوعي آن ها را دعاگونه و حافظ جان و مال صاحب آن دانست. چنانچه کاربرد اين هنر در پوشاک به تلاش زنان اين تبار تداوم نيافته بود، اين هنر به فراموشي سپرده مي شد.

برگرفته از: مجله ی نگره
(ویرایش شده)

زیر مجموعه: دوزندگی   دسته: پژوهش   منتشر شده در دوشنبه, 30 شهریور 1394 22:36  Tags: پرینت

دیدگاه خود را بیان کنید

به عنوان میهمان دیدگاه دهید

0
terms and condition.

به اشتراک بگذارید:

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

هرگونه کپی برداری بدون مجوز کتبی، مشمول ماده ی 12 فصل سوم قانون جرایم رایانه ای بوده و پیگرد قانونی خواهد داشت.

نشانی کوتاه این صفحه برای اشتراک گذاری:

http://honarart.com/39

نشان درگاه

همه ی حقوق مادی و معنوی از آنِ شرکت راهبران هنر پارسیان می باشد.

طراحی و میزبانی توسط وبتـوک

فرم سنجش دیدگاه

خواهشمند است با در اختيار گزاردن ديدگاه هاى خود، ما را در بهتر كردن كاركرد سايت يارى نماييد.

مسابقه هنرآرت

بخوانید! پاسخ دهید! هدیه بگیرید!

15