Скачать бесплатно шаблоны для Wordpress.
Новые шаблоны DLE 10 на dlepro.ru
ساختار بحر طویل در موسیقی و شعر - بخش نخست
Здесь новыешаблоны Joomla
креативные Joomla шаблоны.
Здесь новые шаблоны для dle

بحر طویل در اوزان عروضی عبارت است از وزن "فعولن مفاعیلن فعولن مفاعیلن" که از شناخته شده ترین اوزان در اشعار عربی به شمار می رود؛ اما در اصطلاح به شعرهای عامیانه ای گفته می شود که در نوحه سرایی ها و مرثیه پردازی های مذهبی یا داستان پردازی های عامیانه از باب شوخی از تکرار بیش از معمول ارکان، از 16 تا 32 و حتی بیشتر ساخته شده است.

در بحر طویل، ارکان عروضی شعر بنابر نیاز گفتار، برخلاف سایر قالب های شعر پارسی، از تقارن ارکان برخوردار نیست و همین ویژگی بحر طویل را به گونه ای یکتا بدل ساخته است. موضوع بحر طویل بیشتر داستان است. درون مایه ی این داستان ها بیشتر عاشقانه یا عارفانه یا مدح رسول و ائمه بوده است و در بحر طویل های معاصر موضوع های اجتماعی و سیاسی روز نیز گفته می شوند. شمار ابیات این قالب بلند همچنان که از نام آن برمی آید، بیشتر بیش از سی بیت است. بحر طویل همانند اشعار کلاسیک ایران، مصرع های برابر ندارد (در بحر طویل به مصرع ها بند نیز گفته می شود) و مصرع های آن هم دارای قافیه ی پایانی هستند و هم قافیه ی میانی. عروض بحر طویل بیشتر از تکرار شمار نامحدودی رکن «فعلاتن» پدید می آید. بحر طویل، شعری است که از پی در پی آمدن اختیاری یک رکن عروضی سالم یا محذوف و خارج از سنت های مرسوم عروضی شعر پارسی پدید می آید؛ مانند بحر طویل سویدا (سده ی 12 هجری قمری) در تضمین غزل حافظ.
اگرچه بحر اکنون در شعر به معنی «وزن» به کار می رود، استفاده از آن درآثار موسیقی دانان و موسیقی شناسان نامداری چون صفی الدین ارموی داستان از باب بودن این اصطلاح در موسیقی ایرانی روزگاران پیشین نشان دارد.
تا چند دهه ی پیش، شکلی از شعر و ترانه با نام بحر طویل در موسیقی عامه پسند ایرانی رواج آشکاری داشت، اما با دگرگونی سیاسی در سال 57 کم¬کم این شکل از شعر و ترانه به فراموشی سپرده شد و تنها بخش گفتاری اش جسته گریخته به زندگی خود ادامه داد. بحر طویل گونه ای شعر پارسی با چارچوب سنتی است که آزادی عمل بالایی به سراینده می دهد تا مفاهیم مورد نظر خود را در حجم دلخواهی از واژه ها بیان کند. این قالب شعری در دوره ی صفویه شکل گرفت و در آغاز جنبه ی کاملا رسمی و جدی و درون مایه یی مذهبی یا عرفانی داشت. اما از دوره ی مشروطیت به این سو، رنگ و بوی طنز پیرامون مسایل اجتماعی، سیاسی و گاه عاشقانه به خود گرفت و در نمایش های سیاه بازی هم رخنه کرد. از جمله نمونه ای با مطلع: سال امسال اگر سال فرنگی، عوضش مردم این ملک عجم، دور ز هر غصه و غم، خرم و شاد، کند یاد خدا را.
یا نمونه ی شناخته شده تری که این گونه آغاز می شود: برفتم بر در شمس العماره،...
در چند سال گذشته با نفوذ گسترده ی موسیقی رپ در ایران، برخی بر این باورند که بحر طویل دستمایه ی اصلی رپ پارسی است. اما پیشینه ی تاریخی و فرهنگی این گونه ی ملی و تفاوت های ساختاری زبان پارسی با زبان انگلیسی، چنین تشابه و مقایسه ای را تاکید نمی کند. از نگاه ریتم موسیقی نیز، تفاوت بارزی میان دور ریتمیک بحر طویل و موسیقی موسوم به رپ دیده می شود. این قالب شعری توان ساختاری بالایی دارد که امروزه نیز می تواند در خدمت موسیقی ایران باشد. به ویژه این که این الگوی ملی تا کنون در اشکال جدی و طنز به خوبی توانسته است توانایی های خود را نشان دهد؛ بنابراین بازگششتی دوباره و البته کارشناسانه به چنین قالبی از شعر و ترانه می تواند روحی تازه به کالبد موسیقی دستگاهی و عامیانه و حتی موسیقی با درون مایه ی مذهبی امروز ایران بدهد. در سال های گذشته زنده یاد استاد ابوالقاسم حالت برجسته ترین سراینده ی این گونه اشعار بود. بخشی از بحر طویل بسیار زیبای «عمو نوروز» وی را در اینجا می خوانید: عده ای نیز از آن پیش که تحویل شود سال نو، افتند در اندیشه ی سیر و سفر و گردش و خیزند و گریزند ز شهر خود و رو جانب شهر دگر آورند....بسی کام برانند و برآنند که هم خوش گذرانند و هم آخر برهانند گریبان خود از خرج پذیرایی نوروز و گرفتاری سال نو و بردوش نگیرند چنین بار گران را.

پیشینه ی پژوهش
در حوزه ی ادبیات و شعر کلاسیک پارسی پیرامون واژه شناسی و گونه های بحر طویل و وجه تسمیه ی آن از سوی جوهری و خلیل ابن احمد عروضی و مانند آن ها مطالبی گفته شده است که در متن پژوهش پیش رو به آن ها اشاره خواهد شد. اخوان ثالث پیشینه ی این گونه ی شعری را به دوران صفوی رسانده و کهن ترین نمونه ی بحر طویل را به طرزی افشار، از شاعران آن دوره نسبت داده است. شفیعی کدکنی پیشینه ی بحر طویل را دور تر برده و نامه ای از سید عبدالعظیم بن زین العابدین به امیر سلیمان شاه بن داود از فرمانروایان ری را یک بحر طویل دانسته است. در رساله های کهن موسیقی همچون کتاب الادوار ارموی و رساله در موسیقی بنایی به جز آوردن نام و شرح ارکان عروضی بحر طویل، پیرامون گستره ی نغمگی و بررسی مد این گونه مبحثی مطرح نشده است.

 تفاوت بحر طویل با شعر نو
در شعر نو نیز مانند بحر طویل، قید تساوی افاعیل نیست؛ با این تفاوت که در شعر نو استقلال مصراع ها با پایان بندی آن ها رعایت می شود، یعنی با یک زحاف یا سکون، تسلسل افاعیل متوقف می شود که خود سبب استحکام شعر است.

یادم از روزی سیه می آید و جای نموری (فاعلاتن- فاعلاتن- فاعلاتن- فاعلاتن)
در میان جنگل بسیار دوری (فاعلاتن- فاعلاتن- فاعلاتن)
آخر فصل زمستان بود، یکسر هرکجا در زیر باران بود (فاعلاتن- فاعلاتن- فاعلاتن- فاعلاتن- فاعلاتن- فع)

شلید بتوان بحر طویل را آغازی برای پیدایش شعر نو در دوره ی معاصر دانست. بحر طویل جبر عروضی را تا حدودی شکست و این دگردیسی در شعر نو و سپس در شعر سپید به اوج خود رسید و شاعر در بیان احساسات و عواطف خود، ملزم به رعایت تشابه و تساوی ارکان عروض شعر کلاسیک پارسی نیست. درون مایه ی روایی بحر طویل در موسیقی آوازی ایران موجب می شد که خنیاگر و عاشیق در موسیقی مقامی، در مراسم عروسی و عزا درون مایه یی مرتبط با مراسم انتخاب و همراه ساز خود به اجرای آن بپردازد، درون مایه یی برگرفته از داستان های عاشقانه و عارفانه و گاه حماسی که با بهره گیری از مقام های فرهنگ موسیقی آن منطقه از ایران به اجرا در می آید.

بحر طویل
ویژگی های بحر طویل
الف) قالبی است که هم ردیف قصیده، غزل، مستزاد و مسمط با این تفاوت که در این گونه های، شاعر مجاز است که چهار یا شش یا هشت رکن سالم یا غیر سالم در هر بیت به کار برد، حال آن که یک بند بحر طویل ممکن است 20 یا 40 یا 140 رکن عروضی سالم یا بیشتر داشته باشد.
ب) در بحر طویل به مصراع «بند» گفته می شود.
پ) در بیش از 80% بحر طویل های در دست، ردیف «را» در پایان بند تکرار می شود که این ویژگی عینا در بند عربی (چون جهارا، نهارا و...) نیز دیده می شود.
ت) بهتر است که به جای وزن و بحر از اصطلاح "سلسله ی ارکان" نیز استفاده شود، زیرا بحر طویل بیشتر تنها از یک رکن پی در پی ساخته می شود نه مزاحفات یک بحر یا بحور ارکان گوناگون.
ث) در بحر طویل از گونه های آرایه های گفتاری و معنوی و نکات معانی و بیانی و بلاغی، به ویژه ترصیع، تسجیع، تجنیس، تنسیق الصفات، ایهام، مراعات النظیر، تضمین، ملمع استفاده می شود.
ج) بحر طویل پارسی برگرفته از زبان پارسی، وارد ادبیات عربی شده و "بند" نام گرفته است؛ حتی چنان که گفته شد، در نمونه های عربی نیز در پایان هر بند «را» دیده می شود.
چ) پیشینیان، بحر طویل را عامیانه خواندند و به حق باید آن را در زمینه ی ادبیات همه مطرح ساخت؛ زیرا با پسند های مردم در پاسخ به نیاز های دینی- مذهبی بسیار سازگار است. زبان بحر طویل ساده و بی تکلف است و پابند مرزی نیست و در آن فضای عروضی لازم برای بیان مطالب فراهم است. سجع ها و عبارت های مرصع و پی در پی، به ویژه هنگامی که با صدای بلند خوانده شود، آهنگ خوشی پدید می آورد و برای مناقب خوانی، نقالی، تعزیه و سخنوری که جلوه ی ادب همه اند، بسیار مناسب می نماید.

گونه های بحر طویل
الف) بحر طویل هایی که در ارکان هر بندشان نظم ویژه ی عددی دیده می شود؛ مانند بحر طویل عصمت بخارایی که هر بند آن، تکرار منظم هشت بار فعلاتن است.
ب) بحر طویل هایی که نظم عددی ویژه ای در میان ارکان هر بندشان رعایت نمی شود و شمار ارکان هر بند متغیر و بسته به کشش مطلب و کوشش شاعر است، همچون بحر طویل شاهدی نیشابوری. بحر طویل های از این نوع بیشتر و شناخته شده ترند.
ریشه ی نام بحر طویل
نام بحر طویل در نخستین نمونه های نوشته شده ی این شعر دیده می شود و ریشه ی آن نیز بلند بودن مصراع ها و بند ها است. بعد ها به تصور آن که همه این گونه ی شعری را پدید آورده اند، قید عامیانه به آن افزوده شد. علامه قزوینی آشکارا آن را بحر طویل عامیانه نامیده است. مهدی اخوان ثالث برای متمایز ساختن آن با بحر طویل عرب، آن را بحر طویل پارسی نامید. کهن ترین نمونه های در دست از دو شاعر به نام دانیال دولتخانی و حمدی است که در نسخ خطی کتابخانه ی مرکزی دانشگاه تهران است.
آغاز بخش بزرگی از بحر طویل ها، ستایش پروردگار و نشانه ی پیامبر است. کهن ترین بحر طویل، در ستایش حضرت علی است و خود او می گوید نخستین کسی است که ستودن (منقبت) را در بحر طویل ریخته است. بازگویی معراج پیامبر و شرح رویدادهای آن، از موضوع های دیگر بحر طویل است؛ مانند بحر طویل مجرمی، جوهری و رفعت سمنانی در عصر قاجار. همچنین تعزیه خوان ها قطعه های بحر طویل را در تعزیه وارد کردند. مفاهیم غنایی و مسایل عشقی چون دوری، درد، سوز، وصال، مهجوری و داغ، غارتگری زلف، رقیب، خط و خال، غمگساری و حیرانی و جز آن ها از دیگر موضوع های باب در بحر طویل است. در مراسم سخنوری نیز که تا سده ی گذشته در قهوه خانه ها اجرا می شد، از قطعه های بحر طویل مانند ساعی شیروانی به آن پرداختند.

سرایندگان
از آنجا که بحر طویل، قالب همه پسندی است، بیشتر شعرای طبقه ی همه از آن استقبال کرده اند. شعرای شبه قاره ی هند نیز به بحر طویل توجه داشته اند. در کنر سرایندگانی که به آن ها اشاره شد، نام این اشخاص را نیز می توان آورد: محمد قاسم تونی، شاهدی نیشابوری، خاکی، شاه فاتح، عبدالعلی، نادم انصاری، سید ابوالقاسم نباتی، مجتبی مینوی. از سرایندگان معاصر می توان ابوالقاسم حالت را نام برد.

موسیقی داستانی
یکی از گونه های موسیقی آوازی که آرام آرام به دست فراموشی سپرده شده، موسیقی داستانی است. موسیقی که روح حاکم بر آن داستانی است گاه پندآموز و گاه عاشقانه و عارفانه و گاه مدح امامان و گاه با درون مایه ی طنزآمیز و هجو. دلبستگی ایرانیان به درون مایه ی داستانی و داستان ها به پیدایش و گسترش گونه ی متفاوتی از موسیقی داستانی مانند شاهنامه خوانی و نقالی (نقالان یا پرده خوانان، کسانی بودند که داستان ها و اشعار پهلوانی ایران را در قهوه خانه ها و اماکن همگانی، همراه با نمایش نقاشی هایی مصور بر پرده ی بزرگ، با آواز و گاه دکلمه و نمایش انفرادی می خواندند - از مقوله ی هنری که برآمده از در هم امیختن هنر موسیقی و نمایش اند، می توان به نقالی و پرده خوانی اشاره کرد.) انجامید. ایرانیان در دوره ی قاجار و پیش از آن در هر کوی و برزن و قهوه خانه ای به شنیدن داستانی از شاهنامه با موسیقی پهلوانی که به گونه ی آوازی و بدون همراهی ساز اجرا می شد، مشغول بودند یا به بازگویی تمثیلی، داستانی از نقال آشنا به مقام ها و دستگاه های موسیقی ایرانی گوش فرا می دادند.
از دیگر بستر های روایی موسیقی ایران تعزیه خوانی است که بازیگران آن به نقش آفرینی در داستانی با درون مایه ی مذهبی و بیشتر برگرفته از داستان کربلا می پرداختند. تعزیه خوانان از کسبه و مردم کوچه و بازار بودند که نسل به نسل تعزیه خوانی را از پدران خود آموخته و در ماه محرم اجرا می کردند. امروزه گونه های موسیقی روایی از فرهنگ موسیقیایی ایرانیان آرام آرام حذف یا بسیار کم رنگ شده است.
بحر طویل گونه ای از موسیقی روایی ایران است که نام آن برگرفته از نام رکن عروضی بحر طویل در شعر کلاسیک ایران است و در موسیقی نیز به همان نام شناخته می شود. در ادامه به بررسی ساختار مُدال و فُرمال بحر طویل می پردازیم.

تحلیل ساختار نمونه ها
نمونه ی 1: بحر طویل موسیقی نواحی به زبان حاج قربان سلیمانی:
رکن عروضی شعر: فعلاتُن
چو گلِ سنبل و طرف چمن و غلغل قمری و دگر چَهچَه بلبل/ ز عشق گل و
گلشن شده سر مست و غزل خوان/ گهی ناله و افغان/ گهی واله و حیران/
بیا ای دل نادان و برو سوی گلستان/ نظر کن/ سربرگ درختان/ به مرغان
خوش الحان/ اِلَه جانِم سَنه قُوربان/ به تشویش/ برو دور بیا پیش/ آیا ای دل
نادان/ بَه بَه نَه عجایِب/ بَه بَه نَه غرایِب/ بَه بَه نَه گُزَل سَن نَه قیامت/ بی یک
یار موافق/ شده همدم و صادق که به نامست محمد لقبش احمد و محمود/ ابوالقاسم
خیِرالبشر و سید کونِین/ بنی عَم شه تخت سلونی که بُود حیدر و صفدر/ وصی احمد
مرصل/ علی عالی اعلی/ ولی والی والا/ ز قد قامت رعنا/ که بود قدرت یزدان
شعر: نباتی

P6-1نمونه ی شماره ی 1


گستره ی نغمه ی ترانه ی بحر طویل موسیقی خراسان به زبان حاج قربان سلیمانی دربرگیرنده ی سه نغمه ی اصلی (نغمه های re, ml, fa) با نسبت فواصل یک فاصله ی دوم بزرگ و یک فاصله ی دوم کوچک است.

P6-2

این ترانه در آغاز با اجرای پایه ی ریتمیک ریتم دو ضربی آغاز می شود. تغمه ی شاهد ترانه (re) با ساز دوتار آغاز شده است که بر پایه ی نمونه ی اوانگاری بالا، همان الگوی ریتمیک به درجه ی زیرین شاهد نیز منتقل شده است.

نقش مندی درجه ها (Function)
گستره ی سه نغمه ای گفته شده در هماهنگی با دانگ های موسیقی دستگاهی ایران بسیار به دانگ نوا یا دانگ گوشه ی داد دستگاه ماهور نزدیک است. در اینجا یادآوری این نکته ضروری است که در مُدشناسی موسیقی دستگاهی ایران اصطلاح دانگ به تسلسل چهار نغمه که سه نقطه ی پی در پی پدید می آورند و فاصله ی چهارم درست را دربرگیرنده ی می شوند، گفته می شود که نگارنده بر این باور است ساختار صوتی ترانه ی بحر طویل، بر پایه ی سه نغمه ای اصلی و دربرگیرنده ی دو فاصله است که گاه در پایان عبارت ها و جمله های موسیقی به نغمه ی زیرین این ساختمان سه نتی نیز اشاره می شود.

P7
پس از جمله های سازیِ آغازی ترانه، گفتار موزون ترانه به شکل ملودی مدل پایین رونده از درجه ی سوم به نغمه ی شاهد آورده شده و حضور پی در پی نغمه ی شاهد در جمله های نخستین موسیقی با گفتار، بیانگر نقش محوری نغمه ی شاهد است. گذر از نغمه ی زیرین این گستره ی سه نتی (do) و ایستایی بر نغمه ی شاهد نیز اهمیت ویژه ی شاهد را بیان می کند. تنها در دو عبارت از ترانه ی گفته شده (میزان 16، 19، 96 و 70) به نغمه ی بالایی این گستره ی سه نغمه ای (sol) اشاره و نغمه ی پنجم به شکل زینتی (la) به کار رفته است.
آمار فراوانی نغمه های گستره ی نغمگی بحر طویل به زبان حاج قربان سلیمانی:
جامعه ی آماری: همه ی نغمه های ترانه
روش آمار گیری: آمار هدفمند در سطح کل جامعه ی آماری

آمار کلی نغمه ها

شمار نغمه ها

درصد فراوانی

همه ی نغمه های بحر طویل
از زبان سلمانی

443 نغمه

همه ی نغمه های ترانه

نغمه های شاهد re

289 نغمه

2/65 درصد

نغمه ی mi

34 نغمه

6/7 درصد

نغمه ی fa

106 نغمه

9/23 درصد

نغمه ی زیرین سه نغمه ی اصلی
do

6 نغمه

3/1 درصد

نغمه ی بالایسه نغمه ی اصلی
sol

8 نغمه

8/1 درصد

جدول (1) فراوانی نغمه های نمونه ی بحر طویل موسیقی شمال خراسان

با دیدن جدول شماره ی 1 و مقایسه ی نغمه های اصلی نمونه ی آمده، تفاوت معنا داری میان فراوانی نغمه ی شاهد (do) و نغمه ی بالایی تریکورد (ml) در گستره ی سه نغمه ای این بحر طویل و نغمه ی دوم (نغمه میانی) و همچنین تفاوت معنا داری میان نغمه ی دوم و سایر نغمه هایی که بیشتر به شکل نغمه ی زینت و گذر ارایه شده اند، دیده می شود.
نمونه ی 2: بحر طویل عامیانه به زبان منتجم شیرازی (این نمونه دو بخشی است)
رکن عروضی شعر: بخش نخست: مفاعیلن
برفتم بر در شمس العماره/ همون جایی که دلبر خونه داره/ زدم بر حلقه در/
یارم اومد دم در/ .../
می میرم و غش می کنم براش آه در بساط نیست/ حواله بانکش می دهم قلم و
دوات نیست/ 1
رکن عروضی شعر: بخش دوم: مفتعلن
صغرا خانوم حال شما چطوره/ شوهر امسال شما چطوره/ سوات موات داره
یا بیسواته/ برف اومده نم کشیده سواتش...

P8
نمونه ی شماره ی 2 بخش نخست (شکل نُت)

1) این بند در پایان بند های غالب پاضربی ها و بحر طویل ها خوانده می شود.
گستره ی نغمگی ترانه ی بحر طویل با درون مایه ی عامیانه و هجو به زبان منتجم شیرازی و مرتضی احمدی نیز دربرگیرنده ی سه نغمه ی اصلی (نغمه های re, ml, fa ) با نسبت فواصل یک فاصله ی دوم بزرگ و یک فاصله ی دوم کوچک است.
همچنین در ملودی مدل پایین رونده ی ارایه شده، نغمه ی زیرین این گستره ی سه نتی (نغمه ی do) نقش نغمه ی فرود و تاکید بر نغمه ی شاهد را بازی می کند. در این نمونه عبارت ها و جمله های موسیقی بیشتر بر پایه ی نغمه ی شاهد (re) آمده است. وجه تمایز این ترانه با نمونه ی شماره ی (1)، کارکرد نغمه ی پایین گستره ی سه نتی به نام نغمه ی فرود است که پیرو آن ساختار دانگ دستگاه ماهور را بازسازی می کند.
هر چند گستره ی نغمگی هر دو نمونه ی بحر طویل گفته شده بر پایه ی سه نغمه ی اصلی با نسبت فواصل بزرگ و کوچک است اما در بحر طویل شماره ی (2)، به زبان منتجم شیرازی حضور پی در پی نغمه ی پایین شاهد ترانه (do) در پایان عبارت ها دیده می شود که در پایان بخش نخست و بخش دوم ترنه این نغمه ی زیرین شاهد، از سوی لحن تحریر «هالالالای» و برای فرود و تاکید بر نغمه ی شاهد آمده است.

نقش مندی درجه ها
بر پایه ی گستره ی نغمگی بالا، دانگ موسیقیایی ترانه ی گفته شده بر پایه ی دانگ ماهور موسیقی دستگاهی ایران است. با این تفاوت که گردش نغمه ها در دانگ ماهور پیرامون محور نت آغازین دانگ (do) تشکیل شده است اما در ترانه ی گفته شده گردش نغمه ها بر پایه ی نغمه ی دوم دانگ گفته شده (re) شکل گرفته اند (همچون نقش مندی درجه ها و روند ملودیک گوشه ی داد در دستگاه ماهور).

P9
نمونه ی شماره ی (2) بخش دوم

هرچند گردش نغمه های این ترانه در طول اثر مبتنی بر گستره ی نغمگی سه صدایی با نسبت فواصل دوم بزرگ و دوم کوچک نوشته شده است (جدول شماره ی 2) اما نگارنده برای تکرار نسبی نغمه ی زیرین این سه صدایی و همچنین همگامی آن با دسته بندی دانگ های موسیقی دستگاهی ایرانی، برای تعریف گستره ی نغمگی و همچنین نقش مندی درجه های این ترانه از دانگ ماهور بهره گرفته است.
آمارگیری فراوانی نغمه های گستره ی نغمگی بحر طویل روایت منتجم شیرازی (بخش نخست):
جامعه ی آماری: همه ی نغمه های ترانه
روش آمارگیری: آمار هدفمند در سطح کل جامعه ی آماری

آمار کلی نغمه ها

شمار نغمه ها

درصد فراوانی

همه ی نغمه های بخش نخست

332 نغمه

همه ی نغمه های بخش نخست ترانه

نغمه های شاهد re

178 نغمه

6/53 درصد

نغمه ی mi

68 نغمه

5/20 درصد

نغمه ی fa

47 نغمه

1/14 درصد

نغمه ی do

12 نغمه

9/9 درصد

نغمه ی sol

4 نغمه

8/1 درصد

جدول (1/2) فراوانی نغمه های بخش نخست نمونه ی بحر طویل عامیانه

با دیدن جدول شماره ی (1) و مقایسه ی نغمه های اصلی نمونه ی گفته شده، بین فراوانی نغمه های نخست (شاهد) و دوم (نغمه میانی) گستره ی سه نغمه ای بحر طویل با نغمه ی سوم (نغمه ی بالایی تریکورد) و همچنین بین نغمه ی سوم و سایر نغمه هایی که بیشتر به شکل نغمه ی زینت و گذر ارایه شده اند، تفاوت معنا داری دیده می شود.
آمارگیری فراوانی نغمه های گسترده ی نغمگی بحر طویل منتجم شیرازی (بخش دوم):
جامعه ی آماری: همه ی نغمه های ترانه
روش آمارگیری: آمار هدفمند در سطح کل جامعه ی آماری

آمار کلی نغمه ها

آمار کلی نغمه ها

آمار کلی نغمه ها

همه ی نغمه های بخش دوم

252 نغمه

همه ی نغمه های بخش دوم

نغمه های شاهد re

130 نغمه

6/51 درصد

نغمه ی mi

31 نغمه

4/12 درصد

نغمه ی fa

52 نغمه

6/20 درصد

نغمه ی do

13 نغمه

3/7 درصد

نغمه ی sol

9 نغمه

1/8 درصد

جدول (2/2) فراوانی نغمه های بخش دوم نمونه بحر طویل عامیانه

با دیدن جدول شماره ی (2) و مقایسه ی نغمه های اصلی نمونه ی گفته شده، بین فراوانی نغمه های نخست (re) و نغمه های بالایی تریکورد (fa) با کمیت نغمه ی میانی این گستره ی سه نغمه ای (ml) و همچنین بین نغمه ی سوم (fa) و سایر نغمه ها (sol, do) که نقش زینت و گذر را بازی می کنند، تفاوت معناداری دیده می شود.

برگرفته از: دانشگاه هنر
(ویرایش شده)

زیر مجموعه: ساز و نوا   دسته: پژوهش   منتشر شده در دوشنبه, 11 آبان 1394 16:36  Tags: پرینت

دیدگاه خود را بیان کنید

به عنوان میهمان دیدگاه دهید

0
terms and condition.

به اشتراک بگذارید:

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

هرگونه کپی برداری بدون مجوز کتبی، مشمول ماده ی 12 فصل سوم قانون جرایم رایانه ای بوده و پیگرد قانونی خواهد داشت.

نشانی کوتاه این صفحه برای اشتراک گذاری:

http://honarart.com/3a

نشان درگاه

همه ی حقوق مادی و معنوی از آنِ شرکت راهبران هنر پارسیان می باشد.

طراحی و میزبانی توسط وبتـوک

فرم سنجش دیدگاه

خواهشمند است با در اختيار گزاردن ديدگاه هاى خود، ما را در بهتر كردن كاركرد سايت يارى نماييد.

مسابقه هنرآرت

بخوانید! پاسخ دهید! هدیه بگیرید!

15